PYTANIE:
W mojej rodzinie zmarł ojciec. Miał trochę długów ale nikt z rodziny nic z tym nie zrobił. Czy to oznacza, że odziedziczymy długi po tacie?
ODPOWIEDŹ:
Z uwagi na fakt, iż w przedstawionym zagadnieniu brak jest informacji kiedy dokładnie zmarł Pani/Pana ojciec wskazuję, że w dniu 18.10.2015 r. weszły w życie przepisy, które znacząco zmieniły zasady odpowiedzialności za długi spadkowe a tym samym sposób w jaki dochodzi do dziedziczenia ustawowego.
W aktualnym stanie prawnym kwestię dotyczące dziedziczenia długów reguluje artykuł 1015 Kodeksu Cywilnego. Zgodnie z nim oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone w ciągu sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania. Brak oświadczenia spadkobiercy w wyżej wymienionym terminie jest jednoznaczny z przyjęciem spadku z dobrodziejstwem inwentarza.
Oznacza to, że brak oświadczenia (działania po stronie obdarowanego) jest traktowany jako przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, czyli z ograniczeniem odpowiedzialności za długi. Innymi słowy spadkobierca, który w okresie sześciu miesięcy od dnia dowiedzenia się o powołaniu do spadku nie złożył jakiegokolwiek oświadczenia w sprawie przyjęcia lub i odrzucenia spadku dziedziczy ten spadek. Dziedziczenie to następuje w formie dziedziczenia z dobrodziejstwem inwentarza. Oznacza to, że dziedziczymy jedynie aktywa spadku bez jego pasywów (długów). W związku z tym jeśli w skład spadku wchodził majątek wart 100 tyś. zł a długi spadkodawcy wynosiły 50 tyś. zł to spadkobierca otrzymuje 50 tyś. zł tytułem spadkobrania. Natomiast gdyby w tej samej sytuacji długi spadkowe wynosiły 110 tyś. zł, czyli kwotę większą od aktywów majątku spadkowego, to w takiej sytuacji spadkobierca nic nie otrzymuje ze spadku. Odpowiedzialność spadkobiercy za długi jest więc ograniczona tylko do wysokości aktywów otrzymanego majątku.
Zgodnie z powyższym, wierzyciele zmarłego spadkodawcy mogą żądać spłaty zobowiązań wyłącznie do wysokości majątku spadkowego (do jego aktywów). Spadkobierca nie jest więc zobowiązany do zapłaty długów spadkodawcy z własnego majątku.
Natomiast, jeżeli Pana/Pani ojciec zmarł przed 18 października 2015r. brak oświadczenia spadkobiercy w przedmiocie przyjęcia lub odrzucenia spadku w terminie 6 miesięcy od powołania do spadku, traktowany był jako przyjęcie proste spadku. Wobec tego obdarowani (spadkobiercy) odpowiadają za wszystkie długi spadkodawcy całym swoim majątkiem. Odpowiedzialność ta dotyczy całości długów, choćby miały przekroczyć wartość pozostawionego przez spadkodawcę majątku.
Mateusz Kozakowski
Radca prawny
KiK Kancelaria Radcowska
ul. Parkowa 6
98-330 Pajęczno