Historia Pajęczna ta nieznana i zapomniana

Co do Kirkutu to prawdopodobnie znajdował się niedaleko za obecnym kulochwytem strzelnicy.Z dzieciństwa pamiętam resztki szkieletów na brzegu wykopu żwirowni. Z Kirkutu pozostał tylko punkt na mapie (geograficzny).

Przed chwilą znalazłem na Wirtualny Sztetl że obszar getta to Częstochowska,Kilińskiego,Kopernika,Ogrodowa.Proszę o pomoc ,podpowiedź.Poprawię.

Dokładnie jest tym miejscu co na mapie, z tego miejsca byli wysiedleni ludzie, kirkut już nie istnieje, teraz jest tam kopalnia piasku, w parku też był cmentarz żydowski a masowe groby podobno były w lesie przy drodze na białą tam gdzie krzyż

@Arroł heh,jak jest tam teraz kopalnia piasku to niejeden mieszkaniec Pajeczna ma w fundamentach swojego domu żyda!

tak to prawda, a płyty z grobów widziałem kiedyś u kogoś jako chodnik

Panie Marku nie narysował Pan na mapie ubogiej.

Uboga jest.To ten obszar u góry zaznaczony graficznie kreską i kropkami jako teren podmokł,tylko nie podpisałem.Znalazłem zdjęcie, slajd żwirowni z lat 70-tych miejsce kirkutu tzw "Kozich górek",później umieszczę.

Panie Marku ja słyszałem , że z wysiedlonych domów w centrum Pajęczna zamieszkiwali Niemcy. Getto było od Kilińskiego w kierunku Kopernika. A cmentarz nie znajdował się na " Kozich Górkach" tylko za nimi po prawej stronie patrząc od Pajęczna.
Prosimy o więcej fotografii.

Nazwy "kozie Górki" użyłem jako obszar potocznie funkcjonujący w otoczeniu.Zaznaczenie cmentarza jest prawidłowe ponieważ zgrałem proporcjonalnie z mapami niemieckimi i polską z lat 30-tych.Natomiast co do obszaru getta to faktycznie chyba się pomyliłem.Mógłbym to uściślić w oparciu (chyba) o książkę P.Pacha ale komuś pożyczyłem i nie wróciła.Jeżeli czyta to administrator forum to może tą moją mapę wykasować a ja później umieszczę poprawioną.

Foto lata 70-te żwirownia w tle "Radzimówek"
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/P-no-lata-70-te-%C5%BCwirownia-dawny-Kirkut.jpg

Słynne "Kozie Górki". Miejsce kaskaderskich skoków ze skarp. A działo się to na terenie cmentarza, na którym wieczne odpoczywanie znaleźli mieszkańcy Pajęczna narodowości żydowskiej.
Czy dałoby radę wstawić to zdjęcie w wyższej rozdzielczości?

pamiętam nazwy
- Kamra Górka
- Sady Kierz
- Ciesucin
to są wszystko tereny pajęczna a getto było tak jak na mapie

Umieszczam zestaw zdjęć osób tzw asysty które 4-03-1945 niosły i wprowadzały obraz Matki Boskiej Pajęckiej.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/A06a-P-no-Asysta-Obrazu-NMP-4.03.1945r.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/A08-P-no-Asysta-M%C4%99ska-Obrazu-NMP-4.03.1945r.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/A10-Czes%C5%82awa-Grygiel-1945r.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/img-017.jpg

I jeszcze jedno !
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/umk006a-.jpg

Do Marka. Czy zdjęcie "żwirowni" jak i te dotyczące osób z tzw. asysty można "zapodać" w większej rozdzielczości?

W poprzednich postach napisałem, że nasz obecny cmentarz powstał około roku 1811, kiedy to po raz pierwszy w aktach zgonu pojawia się słowa „nowy cmentarz w kierunku Siedlec”. Ta pajęczańska nekropolia liczy więc ponad 200lat. Wcześniej grzebano naszych przodków na ternie wokół kościoła. W przypadkach epidemii, które co jakiś czas wybuchały, zmarłych chowano we wspólnych mogiłach poza granicami miejscowości.
Dziś kiedy wchodzimy na teren cmentarza furtą od strony parkingu (urządzonego w miejscu dawnych Glinianek), to nasze kroki stawiamy najprawdopodobniej w najstarszej części cmentarza. Obecnie wyróżnia się tam miejsce, na którym nie ma grobów, a przynajmniej ich nie widać. Miejsce to porastają jakieś chwasty i trawy, a obecnie staje śmietnikiem. A tak być nie powinno. Bo tam są groby, co prawda niewidoczne, ale są. Znajdują się tam groby, grobowce księży (głównie proboszczów), którzy zmarli w trakcie posługi w pajęczańskiej parafii. A to także jest nasza historia. W tej części cmentarza widoczny jest tylko grobowiec małżeństwa Sławianowskich (zdjęcie Grobowiec Sławianowskich_Pajęczno), bardzo łatwo go znaleźć. W poprzednim poście pisałem o nagrobku Sławinowskich, znajdującym się na terenie kościoła. Ten nagrobek rodzicom ufundowali synowie. Jednym z nich był Stefan Bonin Saryusz Sławianowski. I właśnie w tym grobowcu spoczywa on wraz ze swoją żoną. Dziedzic dóbr Dworszowice Pakoszowe, Ostrołęki a także Dworszowic Kościelnych z przyległościami Stefan Bonin na Sławianowie herbu Jelita Sławianowski zmarł w Dworszowicach Pakoszowych dnia 07.06.1858r., a jego małżonka Antonina z Wzdulskich herbu Jastrzębiec zmarła dnia 04.02.1860r. Jest to jeden z najstarszych widocznych grobowców. Niestety widać na nim ślady upływającego czasu. Warto byłoby te najstarsze mogiły uchronić przed dewastacją jaką niesie czas i warunki klimatyczne oraz dewastacją tych, którzy w tym miejscu robią śmietnik.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/Grobowiec-S%C5%82awianowskich_Paj%C4%99czno.jpg

Zbigniew bardzo ciekawe rzeczy piszesz, szacun!

Marek jest pod wrażeniem Twojej pracy z mapka . Musimy się spotkać i wymienić informacjami. Szkoda że nie umiem publikować zdjęć , ale wszystko przede mną .
Pajęckie getto(specjalnie używam staropolszczyzny - nie znoszę tych - czańskich) znajdiowało się w obrebie ulic Kanał (obecnie Kilińskiego , Częstochowska , Zapłocie (obecnie Kopernika ) Starodziałoszyńska (obecnie - o zgrozo - nadal Świerczewskiego). Getto było ogrodzone drutem kolczastym , mieszkańcy Pajeczna chrześcijanie musieli zrobić sobie przejście do stodół na Ścięgnach - w ten sposób wydeptali obecną ulicę Długą.
Co do naszych starszych braci w wierze- z Pajęczna wywodzi się kilku sławnych ludzi:
1. matka Jana Kiepury światowej sławy tenora , Maria z d. Nauman (Najman) była córką pajęckiego pachciarza (biedny krawiec ,który przerabiał stare ubrania ). Brat matki, Herszlik Najman, był kantorem w synagodze w Będzinie.
2. Michael Nymana -korzenie brytyjskiego kompozytora związane są z Pajęcznem ,zapewne z rodzina Najmanów , Naumanów.
3.Abram Ostrowski - drukarz i introligator , doszedł do znacznego majątku w Łodzi-mieście ,jego kamienica stoi przy ul. Narutowicza 34 w Łodzi.
4. Zofia (Sura) Czarnylas po mężu Goldman - jedna z bardzo nielicznych ocalałych pajęckich żydów. Bohaterka Polski , przeszła wraz z Armia Andersa szlak wojenny od Biszkeku w Kazachstanie aż po Palestynę (w 1942 jeszcze nie Izrael ale kolonia brytyjska). Była w oddziale kobiet wraz z Hanką Ordonówną ,który ocalił 500 sierot polskich (tzw. dzieci Teheranu). Jej syn Alon Goldman jest wielkim przyjacielem Pajęczna , zorganizował we wrześniu 2014 r. spotkanie młodzieży z Zespołu Szkól w Pajęcznie z liceum w Ein Gedi w Izraelu

Nie mogę się doczekać nowych zdjęć i ciekawostek.

Wchodząc główną bramą na nasz cmentarz, po prawej stronie znajdziemy grób (grobowiec) wykonany z piaskowca z charakterystycznym metalowym płotem (zdjęcie FS_Pajeczno). Czas zrobił swoje, dziś z trudem można odczytać kto spoczywa w tym miejscu. W aktach metrykalnych zgonów odnalazłem, że mogiła ta kryje szczątki 33 letniego Franciszka Staniszczaka zmarłego na początku styczniu 1900 roku. Ale to nie on będzie główną postacią tego wpisu. Na jego mogile jest płyta nagrobna (zdjęcie Rozdrażewski_Pajęczno) Stanisława hrabiego Rozdrażewskiego herbu Doliwa, dziedzica Dylowa Szlacheckiego zmarłego 26.09.1897r. w wieku 49 lat. Rodzicami Stanisława byli Antoni Franciszek Rozdrażewski i Salomea z domu Walewska. Gdzie jest, gdzie był jego właściwy grób, czy w tej najstarszej części cmentarza o czym napisałem w poprzednim poście, nie wiem. Może ktoś z Forumowiczów posiada w tym zakresie wiadomości. Ktoś przeniósł tę nagrobną płytę Rozdrażewskiego i umieścił ją w tym miejscu, gdzie znajduje się obecnie. W ten sposób uchronił od zniszczenia i zapomnienia jedyną pamiątkę po właścicielu dóbr, z pobliskiego Dylowa Szlacheckiego. Był to jeden z wielu innych, dużych majątków z okolic Pajęczna. W jaki sposób Rozdrażewski stał się właścicielem Dylowa Szlacheckiego, nie wiem. Nie pochodził z tych stron. Więc pewnie drogą kupna rodzina Rozdrażewskich nabyła tę posiadłość od poprzednich właścicieli i Stanisław zarządzał tym majątkiem. Rodzina Rozdrażewskich to rodzina o dość dużym umocowaniu w historii naszego państwa na przestrzeni wieków.
A tak na marginesie tego wpisu dodam (nieco plotkarsko), że w 1902r. (pięć lat po śmierci męża) wdowa po Stanisławie Rozdrażewskim, Joanna w wieku 45 lat popełniła mezalians wychodząc ponownie za mąż, za 25 letniego mieszkańca Dylowa, który był służącym w jej posiadłościach. Prawdopodobnie bardzo źle skończyło się to dla dóbr w Dylowie. Na owe czasy był to wielkiego formatu skandal, którym niewątpliwie żyli nasi przodkowie.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/Rozdra%C5%BCewski_Paj%C4%99czno.jpg

Do @Zbigniew i @Marek i do wasz wszystkich. Macie może jakieś informacje o Siedlcu z dawnych czasów a może posiadacie jakieś zdjęcia? Uprzejmie proszę o odpowiedź :)

W załączeniu brakujące zdjęcie do mojego posta.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/FS_Paj%C4%99czno.jpg

Do Mariusza. Zdjęć dotyczących Siedlca niestety nie posiadam żadnych. Dane historyczne np. opisy miejscowości w Królestwie Polskim, oraz wzmianki o Siedlcu w opracowaniu "Dzieje kościelne Pajęczna" ks.prof. W. Wlaźlaka są dostępne w internecie. Niestety, na obecną chwilę nie posiadam nic więcej, co wyżej napisałem. Ponieważ w obszarze moich zainteresowań jest genealogia i historia okolicznych majątków ziemskich, jeżeli coś ciekawego odkryję, to chętnie się tym podzielę na forum.

A i owszem źle się skończyła historia majątku w Dylowie,został rozparcelowany. Miejsce majątku to m.in. obecnie działki P. M. Chwilczyńskiego (kiedyś Grodzińskiego) i A.Słowika.

@Zbigniew podałbyś mi linki do tych stron gdzie są podane te informacje?

Do Mariusz.
Dzieje kościelne Pajęczna znajdują się na stronie Częstochowskiego Towarzystwa Genealogicznego
http://www.genealodzy.czestochowa.pl/pl/zasoby/biblioteka/Wydawnictwa/Dzieje-koscielne-Pajeczna/
aby z tego korzystać trzeba się zarejestrować na stronie http://www.genealodzy.czestochowa.pl/
Można pobrać na swój komputer poszczególne rozdziały i brać się za czytanie.

http://dir.icm.edu.pl/Slownik_geograficzny/Tom_X/504 opis Siedlec zaczyna się na dole strony w lewej kolumnie pozycja nr 2

http://www.wbc.poznan.pl/dlibra/doccontent?id=110117&dirids=1
Trzeba zainstalować dostępny w internecie program do przeglądania DjVu. Na stronie 170 spisu, w tabeli wymieniony jest Siedlec, w ówczesnym czasie położony w województwie Kaliskim, obwodzie Piotrkowskim, powiecie Radomskim (chodzi tu o Noworadomsk obecne Radomsko), parafia Pajęczno.

Gratulacje kawał dobrej roboty i wiele ciekawych informacji dla młodego pokolenia

W sprawie Siedlca nie mam żadnych fotosów i informacji.Mogę tylko podpowiedzieć,że jeżeli to kogoś interesuje, to można pobawić się w genealogię osób z Pajęczna i okolic korzystając z opublikowanych w internecie aktów urodzenia, małżeństw i zgonów z lat 1808-1940.
http://metryki.genealodzy.pl/ar3-zs1617d
https://familysearch.org/search/image/index#uri=https%3A%2F%2Ffamilysearch.org%2Frecapi%2Fsord%2Fwaypoint%2F9R5T-W3N%3A362228801%2C364161101%3Fcc%3D2115410
Ja od kilku lat rozpracowuję genealogię rodzin: Lewerów, Zatorskich, Urbańskich,Pęciaków vel Rosa, Chwilczyńskich, Grodzińskich(Drabów).Kosowskich, Wojciechowskich i innych spokrewnionych z nimi.

Dla zainteresowanych, niedawno wydana książka o Pajęcznie okolicy i ciekawych ludziach.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/umk010.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/umk011.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/02/umk012.jpg

http://rodzinapawlikowskich.blogspot.com/2010/09/pajeczno_12.html