Historia Pajęczna ta nieznana i zapomniana

załącznik 2
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/7.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/6.tif
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/5.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/3a.jpg

Załącznik 3
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/61.tif
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/19.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/18.jpg

Załącznik 4
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/62.tif

Załącznik 5
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/6.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/20.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/21.jpg

Załącznik 6
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/211.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/22.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/23.jpg

załącznik 7
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/24.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/25.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/26.jpg

Ul. Parkowa ,przystanek TAXI
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/9.jpg

Po lewej stronie głównego wejścia na nasz cmentarz, na skrzyżowaniu z poprzeczna alejką prowadzącą do grobów wzdłuż muru, na rogu znajduje się prosty grób. Wykonany jest z tzw. lastryka i jak widać, nikt już się o niego nie troszczy. Tylko w Święto Zmarłych ktoś zapali światełko. I to wszystko. A szkoda. Bo ten grób oprócz swego faktycznego istnienia, zamyka w sobie pewną historię. Zamyka krąg właścicieli dóbr ziemskich w Białej Szlacheckiej. Tam właśnie znajdował się kolejny majątek w pobliżu Pajęczna (o innych napisałem w poprzednich postach). Najbardziej znanym właścicielem był Marcin Bielski, a po nim byli następni jak Gomuliński, Starczewski, Deuso, Martini, Gołembowscy i Zawistowscy.
Jaki to ma związek z tym grobem na rogu alei? A taki, że w tym grobie spoczywają ostatni właściciele dóbr w Białej. O ile wiemy z historii Pajęczna, że grób Marcina Bielskiego znajduje się w podziemiach kościoła, ale dokładnie gdzie, nikt nie wie i nie wiemy jak wyglądał. To w tym lastrykowym grobie (a może grobowcu) kończy się historia folwarku w Białej Szlacheckiej.
Gołembowscy herbu Poraj przejęli majątek w Białej w pierwszej połowie XIX. Dziedzic dóbr Białej Szlacheckiej i Gawłowa Bolesław Teodozjusz Kwiryn Gołembowski herbu Poraj, żył w latach 1819-1900, urodził się i zmarł w Warszawie. Jego żoną była Paulina Korwin Szczucka. Z tego związku urodziły się córki Maria Kazimiera Jadwiga (1845-1929), Władysława Anna Justyna (1849-1915), Paulina Tekla (1855-?), Anna Maria Emilia (1860-?), synowie Stanisław (1847-1850) i Wacław Jan (1851-?). Wacław Gołembowski urodzony w Białej w 1851r.(ochrzczony w kościele w Pajęcznie) ożenił się w Siemkowicach z córką właścicieli tych dóbr, Ksawerą Karśnicką herbu Jastrzębiec w roku 1879. Wacław został właścicielem dóbr w Pogwizdowie powiat Miechów, a dzierżawcą tego majątku był Jerzy Grodziecki. Piszę o tym, bo te wszystkie wiadomości i miejscowości będą się razem w dalszych dziejach rodziny Gołembowskich i Grodzieckich wzajemnie przeplatały. Starsza z sióstr, Władysława Gołembowska wyszła za mąż za Hipolita Wilhelma Feliksa Grodzieckiego herbu Nałęcz. Ślub odbył się w Pajęcznie w 1870r. Z tego związku urodził się syn Bolesław Grodziecki (1875-1960),który w 1921 roku był ministrem aprowizacji w rządzie Wincentego Witosa. Córka Stefania (?-1956), wyszła za mąż za wojskowego Leona Zawistowskiego, który odniósł duże zasługi w wojnie polsko-bolszewickiej, a roku 1927 został awansowany na generała brygady. Leon Zawistowski urodził się w roku 1873, a zmarł w 1944r. Był Kawalerem orderu Virtuti Militari, czterokrotnie odznaczonym Krzyżem Walecznych.
Maria Kazimiera Gołembowska urodzona w roku 1845, zmarła w 1929r. w swoich posiadłościach w Białej Szlacheckiej, pochowana została na cmentarzu w Pajęcznie.
Stefania z Grodzieckich Zawistowska (matka Władysława z Gołembowskich) po II wojnie wróciła do Białej Szlacheckiej (mąż Leon zmarł w 1944r. i pochowany jest w Pogwizdowie). Majątek w Białej został rozparcelowany i sprzedany. W miejscu, gdzie był dwór, wybudowana została szkoła.
Na grobie (zdjęcie Gołembowskie_Pz.jpg) jest napis „Poraj Gołembowskie z Białej Szlacheckiej oraz z Grodzieckich Stefania Zawistowska zm. 24.03.1956”. W tym prostym i rozpadającym się grobie, spoczywają ostatni właściciele (a w zasadzie właścicielki) dóbr w Białej. Czy spoczywa tam oprócz Kazimiery, również jej siostra Anna, tego nie wiem. W dostępnych aktach metrykalnych nie notowano miejsca pochówku. Być może w tym grobie wieczny odpoczynek znalazła ich babka Tekla Gołembowska z Szemplińskich, zmarła w Białej w 1880r. Jest wiele pytań, ale w chwili obecnej nie znam na nie odpowiedzi. Dziś już pewnie krewni Gołembowskich, Zawistowskich nie zaglądają do swoich dawnych posiadłości, a tym bardziej na cmentarz w Pajęcznie. Może tylko ktoś, kto pamięta ostatnią właścicielkę zapali znicz. Upływający czas spowoduje, że za parę lat nikt już nie zapali lampki, a i grób też nie oprze się przemijaniu. Zostanie tylko historia.
Prywatne majątki ziemskie w pobliżu Pajęczna (oprócz opisanych w poprzednich postach) były m.in. w Stróży, Strzelcach Wielkich, Dubidzach, Siemkowicach, Chorzewie.
Na cmentarzu w Pajęcznie swe wieczne schronienie znaleźli zwykli śmiertelnicy oraz także ci, którzy przy nazwiskach dodawali nazwę swojego herbu. No cóż, ta Pani z kosą tego nie odróżnia i jest jej obojętne kogo skosi.
Może ktoś z Forumowiczów coś doda do tego posta, jakieś zdjęcia lub wyjaśnienia.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/Go%C5%82embowskie_PZ.jpg

Wyrazy szacunku za pasję i wiedzę.Wielkie dzięki.Ze swojej strony mogę dodać, że moja mama pochodzi z Lewerów z Białej i po przeczytaniu tego interesującego wpisu przypomniałem sobie ,że mam gdzieś stare zdjęcie P.Zawistowskiej(niestety nie wiem której) które otrzymała moja babcia na pamiątkę od kogoś z dworu. Jak odnajdę i zeskanuję to dodam. A tak na marginesie to może przydałaby się inicjatywa ,oczywiście na naszą skalę, odnowienia lub zabezpieczenia niektórych nagrobków na wzór Powązek,Ogrodowej w Łodzi.Piszę o tym ponieważ dotarły do mnie sygnały rozmów ludzi,że należałoby zlikwidować ten zniszczony grobowiec z tyłu za grobem prof.Ryszarda Gajęckiego bo to bunkier niemiecki sic.

Pani Zawistowska? z Białej
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/umk018a.jpg

Bardzo ciekawe te zdjęcia. Z każdym zdjęciem chce się więcej bo robią wrażenie te zdjęcia, jak Pajęczno sie zmieniało.

Do Marek. Jeżeli jest to zdjęcie pani Zawistowskiej, to jest to na pewno Stefania. Natomiast, gdyby było to zdjęcie jednej z sióstr Gołembowskich, to jest problem. Bo w rachubę wchodzi Maria, Władysława (matka Stefani), Paulina i Anna. W latach 50 w mieszkały w dawnej posiadłości Gołembowskich panie Bukowska i Miłkowska. Czy były w jakiś sposób skoligacone z Gołembowskimi, tego nie wiem.
To co napisałeś, że ktoś myśli o likwidacji grobowca Sławianowskich to brak słów. Na głupotę i bezmyślność lekarstwa nie ma i to jest straszne. To jak potraktowana została płyta nagrobna Sławianowskich (pisałem w poprzednich wpisach), niestety źle świadczy o podejściu do historycznych pamiątek, a przecież to jest historia pajęczańskiej ziemi.
Na cmentarzu w Pajęcznie znajduje się (mam na myśli, że jest jeszcze widoczny) ostatni z „odkrytych przeze mnie” grobów właścicieli dóbr ziemskich. Napiszę o tym, jak nabędę większej wiedzy.
Wykonuję zdjęcia starym, niszczejącym grobom. A potem staram się poznać historię tych, którzy tam spoczywają.
Czy mama miała w rodzinie krewnego, który przeszedł szlak wojenny z armią Andersa? Słyszałem o Lewerze z Białej (nb. pochowany na cmentarzu w Pajęcznie), że był żołnierzem tej armii. Ale nic więcej nie mogę dodać, bo nie wiem. Czy to jest prawda, czy czegoś nie pokręciłem?

Zbigniew, czy na pajęckim cmentarzu jest jeszcze grób księdza Józefa Paulickiego?

Tak wyglądała opaska noszona przez pajęczańskich żołnierzy AK.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/DSC_0170.jpg

A propo epitafium Sławianowskich znajdującego się za kościołem pod ścianą to ostatnio dowiedziałem się od starszej osoby,że znajdowało się kiedyś w kościele z prawej strony dokładnie pod obecnym starym konfesjonałem w którym spowiadał x.Muszkiet.Podobno jest jeszcze tam cokół po tym nagrobku.Co do Ignacego Lewery to mój dziadek,coś więcej o nim później.

zakładając ten temat nie sądziłem ze się tak rozwinie i ze dowiem się życzy których nikt nie poruszył w tylu książkach

Do Janek. Ksiądz Józef Paulicki, proboszcz parafii Pajęczno zmarł 14.12.1824r. w wieku 60 lat. Pochowany został na cmentarzu w Pajęcznie (...in Coemeterio Communi. Taki zapis jest w łacińskim akcie zejścia. Co można byłoby przetłumaczyć na wspólnym cmentarzu). O tym, gdzie prawdopodobnie są pochowani proboszczowie napisałem 18 lutego. Ja nie znalazłem grobu (może grobowca) żadnego księdza tego okresu. Dnia 9.12.1832r. umiera następny proboszcz ksiądz Michał Zagalski i jest adnotacja, że pochowany na cmentarzu parafialnym. Może księża mieli jakiś grobowiec i jest on niewidoczny, bo to miejsce, o którym napisałem jest porośnięte chwastami i trawą. Trzeba byłoby teren uporządkować, a wtedy może odkryją się groby.

Do Marek. O epitafium Sławianowskich napisałem 12 lutego. Ja dokładnie pamiętam, gdzie się znajdowało, bo tam je widziałem. Było to już trochę lat wstecz.

Do Zbigniewa.Mój dziadek Ignacy Lewera pochowany jest w Pajęcznie,wchodząc bramą skręcamy w lewo i pierwsza poprzeczna alejka w prawo na rogu.Krok dalej, idąc prosto z lewej strony przy murze spoczywa partyzant żołnierz AK-KWP Żołnierz wyklęty, więzień stalinowski Stefan Iskra "Ryś".
Ignacy Lewera uczestniczył w Kampanii wrześniowej w kompani dozorowania przy Brygadzie pościgowej w Zielonce k/W-wy.W czasie ewakuacji do Rumuni ranny w czasie nalotu,później internowany w Comicani k/Targoviste.Po ucieczce przez Jugosławię dostał się do Francji i został przydział do wojsk lotniczych w Coetquedan i Matha.Po kapitulacji Francji przedostał się statkiem "Andorra Star" z portu St Jean de Lois do Anglii.Na początku wcielony do zgrupowania RAF,później przeniesiony do 11 komp. łączności(pisarz-kreślarz przy dowództwie) I korpusu Pancerno-motorowego.Do Polski powrócił w 1947 r.
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/2015-03-07-16.11.06.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/2015-03-07-16.10.36.jpg

Załącznik 2 L/CPL Ignacy Lewera
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/UMK7-PSZ-1.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/UMK7-PSZ-2.jpg
Załącznik: https://twojepajeczno.pl/wp-content/uploads/2015/03/UMK-8-Ignacy-Lewera-PSZ-na-zachodzie.jpg

Na pewno wiele osób słyszało historię o tym, że mieszkańcy Pajęczna nie chcieli żeby kolej przechodziła przez teren miejscowości. Dlatego budowana przed wojną Magistrala Węglowa miała (nieczynną od kilku lat) stację pomiędzy Trębaczewem i Działoszynem, a linia Częstochowa-Chorzew (zbudowana w 1939 r.) stację w Białej (również nieczynna od kilku lat).

Jako ciekawostkę przytoczę inwestycje, które władze Pajęczna odrzuciły, bo ,,po co robić sobie kłopot" [oczywiście mowa o PRL]:
- szpital, który jest w Łasku,
- fabryka mebli, która jest w Łasku,
- duże osiedle mieszkaniowe z Wielunia,
- oddział gliwickiego Bumaru, trafił do Szczekocin
- odlewnia aluminium (miała być między Kurzną/Baranami a Siedlcem).

Może ktoś wie coś więcej na ten temat?

Plany obwodnicy Pajęczna-Dylowa-Trębaczewa-Działoszyna-Szczytów:
http://wielun.biz/download.php?id=8778

Czy ktoś wie coś na temat rodu Wieczorkiewiczów, którzy podobno posiadali jakieś duże obszary ziemi w Pajęcznie
? Podobno był to ród szlachecki, a ktoś z tego rodu przeznaczył dużą sumę na Kościół N.M.P. w Pajęcznie . Z tego co mi wiadomo to mogło mieć miejsce przed I wojną światową, w trakcie i po I wojnie światowej . Ale dokładnego okresu czasu, kiedy to było, nie jestem w stanie podać, ponieważ słyszałem o tym z rodzinnych opowiadań . Chciałbym się dowiedzieć, czy ktoś coś na ten temat wie ? Z góry dziękuję :)

Dostępne (przynajmniej dla mnie) wiadomości nic wspominają o szlacheckim rodzie Wieczorkiewiczów w Pajęcznie. To,że ktoś miał dużo ziemi, nie było przepustką do szlachectwa. A jakim herbem posługiwać się mogła ta rodzina? Gdyby było to wiadomo, to potwierdzenie takich wiadomości nie stanowi poważniejszego problemu. Rodziny szlacheckie (herbowe) miały w okolicach Pajęczna majątki ziemskie. Pajęczno było miastem królewskim, a później dobra ziemskie (królewskie) stanowiły folwark rządowy. Ten folwark został na mocy postanowień carskich nadany osobom, które car wynagradzał za zasługi.

Zbigniew ludzi szlachetnych nie poznaje się po nazwisku, które można nabyć czy też po rodzie, lecz po czynach człowieka i jego nabytej szlachetności. Pozdro. Ma ktoś może zdjęcia dawnej kopalni wapiennej?

Do Krzysiek. Mylisz znaczenie słowa szlachetny z pochodzeniem szlacheckim. To są dwa różne określenia. Jedno określa cechy charakteru (postępowania) człowieka, a drugie jego pochodzenie, co miało znaczenie w odpowiednich czasach historycznych.
Dostępne słowniki wyjaśnia ten problem.

Do Krzysiek.Zdjęcia kopalni wapienia, (przypuszczam ,że chodzi o Pajęczno)są w posiadaniu domu kultury,były ostatnio na wystawie.

@zbigniew @Zbigniew

A to nie było tak, że dobra szlacheckie to np. Dylów Szlachecki, a dobra znacjonalizowane w czasach Cesarstwa Rosyjskiego albo II RP to Dylów Rządowy?
Na podstawie ocalałych w okolicy dworów można tylko domniemywać, gdzie swoje dobra posiadała szlachta.
Kiedyś gdzieś czytałem, że samo Pajęczno było miastem kościelnym, tzn. podatki szły na utrzymanie paulinów z Cz-wy albo Uniwersytetu Jagiellońskiego. Szkoda, że nie dysponuję książką o historii Pajęczna napisaną przez Państwa Pachów.

Dawne mapy, na których możemy odnaleźć Pajęczno i okolice:
http://igrek.amzp.pl/search.php?str=Paj%C4%99czno&search=exactly&range=short

Ciekawostka - jeszcze przed wojną Trębaczew nazywał się Trębaczów ;-)

Link:
http://igrek.amzp.pl/search.php?str=Paj%C4%99czno&search=exactly&range=short