zbigniew
Odpowiedź forum utworzona
-
W załączeniu brakujące zdjęcie do mojego posta.
Attachments:
Wchodząc główną bramą na nasz cmentarz, po prawej stronie znajdziemy grób (grobowiec) wykonany z piaskowca z charakterystycznym metalowym płotem (zdjęcie FS_Pajeczno). Czas zrobił swoje, dziś z trudem można odczytać kto spoczywa w tym miejscu. W aktach metrykalnych zgonów odnalazłem, że mogiła ta kryje szczątki 33 letniego Franciszka Staniszczaka zmarłego na początku styczniu 1900 roku. Ale to nie on będzie główną postacią tego wpisu. Na jego mogile jest płyta nagrobna (zdjęcie Rozdrażewski_Pajęczno) Stanisława hrabiego Rozdrażewskiego herbu Doliwa, dziedzica Dylowa Szlacheckiego zmarłego 26.09.1897r. w wieku 49 lat. Rodzicami Stanisława byli Antoni Franciszek Rozdrażewski i Salomea z domu Walewska. Gdzie jest, gdzie był jego właściwy grób, czy w tej najstarszej części cmentarza o czym napisałem w poprzednim poście, nie wiem. Może ktoś z Forumowiczów posiada w tym zakresie wiadomości. Ktoś przeniósł tę nagrobną płytę Rozdrażewskiego i umieścił ją w tym miejscu, gdzie znajduje się obecnie. W ten sposób uchronił od zniszczenia i zapomnienia jedyną pamiątkę po właścicielu dóbr, z pobliskiego Dylowa Szlacheckiego. Był to jeden z wielu innych, dużych majątków z okolic Pajęczna. W jaki sposób Rozdrażewski stał się właścicielem Dylowa Szlacheckiego, nie wiem. Nie pochodził z tych stron. Więc pewnie drogą kupna rodzina Rozdrażewskich nabyła tę posiadłość od poprzednich właścicieli i Stanisław zarządzał tym majątkiem. Rodzina Rozdrażewskich to rodzina o dość dużym umocowaniu w historii naszego państwa na przestrzeni wieków.
A tak na marginesie tego wpisu dodam (nieco plotkarsko), że w 1902r. (pięć lat po śmierci męża) wdowa po Stanisławie Rozdrażewskim, Joanna w wieku 45 lat popełniła mezalians wychodząc ponownie za mąż, za 25 letniego mieszkańca Dylowa, który był służącym w jej posiadłościach. Prawdopodobnie bardzo źle skończyło się to dla dóbr w Dylowie. Na owe czasy był to wielkiego formatu skandal, którym niewątpliwie żyli nasi przodkowie.Attachments:
W poprzednich postach napisałem, że nasz obecny cmentarz powstał około roku 1811, kiedy to po raz pierwszy w aktach zgonu pojawia się słowa „nowy cmentarz w kierunku Siedlec”. Ta pajęczańska nekropolia liczy więc ponad 200lat. Wcześniej grzebano naszych przodków na ternie wokół kościoła. W przypadkach epidemii, które co jakiś czas wybuchały, zmarłych chowano we wspólnych mogiłach poza granicami miejscowości.
Dziś kiedy wchodzimy na teren cmentarza furtą od strony parkingu (urządzonego w miejscu dawnych Glinianek), to nasze kroki stawiamy najprawdopodobniej w najstarszej części cmentarza. Obecnie wyróżnia się tam miejsce, na którym nie ma grobów, a przynajmniej ich nie widać. Miejsce to porastają jakieś chwasty i trawy, a obecnie staje śmietnikiem. A tak być nie powinno. Bo tam są groby, co prawda niewidoczne, ale są. Znajdują się tam groby, grobowce księży (głównie proboszczów), którzy zmarli w trakcie posługi w pajęczańskiej parafii. A to także jest nasza historia. W tej części cmentarza widoczny jest tylko grobowiec małżeństwa Sławianowskich (zdjęcie Grobowiec Sławianowskich_Pajęczno), bardzo łatwo go znaleźć. W poprzednim poście pisałem o nagrobku Sławinowskich, znajdującym się na terenie kościoła. Ten nagrobek rodzicom ufundowali synowie. Jednym z nich był Stefan Bonin Saryusz Sławianowski. I właśnie w tym grobowcu spoczywa on wraz ze swoją żoną. Dziedzic dóbr Dworszowice Pakoszowe, Ostrołęki a także Dworszowic Kościelnych z przyległościami Stefan Bonin na Sławianowie herbu Jelita Sławianowski zmarł w Dworszowicach Pakoszowych dnia 07.06.1858r., a jego małżonka Antonina z Wzdulskich herbu Jastrzębiec zmarła dnia 04.02.1860r. Jest to jeden z najstarszych widocznych grobowców. Niestety widać na nim ślady upływającego czasu. Warto byłoby te najstarsze mogiły uchronić przed dewastacją jaką niesie czas i warunki klimatyczne oraz dewastacją tych, którzy w tym miejscu robią śmietnik.Attachments:
Historia Pajęczna wiąże się nierozerwalnie z historią parafii. A nasza parafia to także okoliczne miejscowości, gdzie swój żywot wiedli przeróżni ludzie. Może nie wszyscy wiedzą, ze kiedyś do parafii pajęczańskiej należały Dworszowice Pakoszowe. Właścicielami Dworszowic, Ostrołęki i innych okolicznych wiosek byli Sławianowscy herbu Jelita. Przypuszczam, że te dobra należały do nich już w XIIIV. Potem majątek ten sprzedano Bartnickim. A jaki związek mają Sławianowscy z Pajęcznem, a konkretnie z kościołem? Nieco starsi Forumowicze może pamiętają, że w naszym kościele WNMP po prawej stronie, obok ołtarza św. Józefa stał czarny nagrobek. Był to nagrobek, który swoim rodzicom Antoninie i Antoniemu Sławianowskim w dowód pamięci synowie „położyli”. Epitafium z tego nagrobka umieściłem na zdjęciu nr 1S. Treść pochodzi z archiwalnego opisu kościoła. Czy był to tylko kamień nagrobny, a pod nim był właściwy grób, tego nie wiem. Antoni Sławianowski Rotmistrz Chorągwi Pancernej zmarł w 10.11. 1810r. W jego akcie zgonu, który jest na zdjęciu 2S jest napisane „Jacet in Coemeterio versus Altare major (lub majus)”, co można przetłumaczyć „leżąc na cmentarzu w kierunku większego ołtarza”. Wtedy jeszcze funkcjonował cmentarz przykościelny. Czy ten zapis świadczy o miejscu pochówku, tzn. teren kościoła jako budynek, czy teren cmentarza przykościelnego, trudno jest mi rozstrzygnąć. Akt zgonu żony Antoniego Antoniny Sławianowskiej zmarłej 20.08.1828r. nic nie mówi o miejscu pochówku.
Dziś tego czarnego pomnika nie ma już wewnątrz kościoła. Jest na terenie przy kościele, wciśnięty w róg. Idąc do kaplicy pogrzebowej nie można go, nie zauważyć. Można podejść i odczytać wyryte w kamieniu epitafium. Nie wiem na jakiej podstawie, i z jakich przyczyn, ten prawie dwustuletni zabytek, świadczący o historii parafii Pajęczno niszczeje na zewnątrz, narażony na warunki pogodowe (Zdjęcie nr 3S). Jest to przecież historia naszej Małej Ojczyzny. Może są jakieś plany dotyczące tego pomnika, o których ja nie wiem.
Na terenie naszego kościoła znajduje się grób Marcina Bielskiego i jak napisane jest w książkach jego syna Joachima. Syn i ojciec to znamienite postacie. Historycy, pisarze związani z dworem królewskim a pochodzili z pobliskiej Białej. Marcin zmarł w 1575r. a Joachim w 1599r. Marcin został pochowany naszym kościele. Co prawda wtedy był to inny kościół, mam na myśli budynek. Bo ten obecny został wybudowany w drugiej połowie XVIII wieku przez ks. Franciszka Dziurkiewicza. Wieść gminna niesie, że grób Bielskiego znajduje się pod posadzką zakrystii. Czy tak jest naprawdę? Zapisy historyczne mówią o wielkim pożarze kościoła w 1810r. i wtedy ponoć zniszczeniu uległ grób naszego kronikarza.
Szkoda, że nie ma żadnej płyty, tablicy informującej o tym, że jest tu pochowany M. Bielski.
A jeżeli chodzi o groby wewnątrz, to w opisie kościoła z początku XIX wymienia się grób ks. Przedborskiego (zdjęcie 4G). Myślę, że pod posadzką kościoła znajdują się groby innych znamienitych Pajęczan, o których ja, niestety nic nie wiem. Tak się tylko domyślam, bo pochówki w kościołach były w tamtych czasach naturalne. Nie dotyczyły oczywiście wszystkich.Litzmannstädter Zeitung z dnia 30 marca 1944 w krótkiej notce opisał skok Tadeusza Szlenka (gazeta dostępna w necie jako zbiór archiwalny http://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/31699?tab=1). W załączeniu wspomniana notka. Autor przekręcił nazwisko Szlenk na Szlonk.
Attachments:
Odnośnie zdjęcia pajęczno_kościół_stare.jpg (z dnia 23.-1.2015) jest ono na odwrocie podpisane, że jest to rok 1932. Mnie nie bardzo coś pasuje ta data. Z uwagi na to, że widać wyraźnie na zdjęciu, iż wykonywane były jakieś prace niwelacyjne. A takie wokół kościoła wykonywał ks. proboszcz Pogorzelski, który w latach 1906 -1923 był w Pajęcznie. Może nie wszyscy wiedzą, ale wokół naszego kościoła był cmentarz. Ks Pogorzelski zniwelował teren i teraz kiedy odbywa się procesja wokół kościoła, to idziemy po grobach naszych przodków. Cmentarze wokół kościołów były rzeczą normalną. Bodajże w roku 1810 władze zaborcze wydały zakaz pochówków obrębie kościoła (wynikało to pewnie z jakiś przepisów sanitarnych, a kościół prawie zawsze był w centrum miejscowości).
Nowy cmentarz w Pajęcznie powstał chyba w 1811r. Na załączonym zdjęciu akt zgonów z 1811r. w akcie zgonu Rozalii Chałaczkowej (pewnie forma skrócona od nazwiska Chałaczkiewicz, pisano też przez H) córki Jana Chałaczka i Marianny z domu Bujak iż „Jacet in Cœmetério…..” – leżąc na cmentarzu pajęczańskim.
Natomiast w następnym akcie zgonu mieszkańca wsi Barany Antoniego Krakowskiego syna Rocha i Marianny z domu Mateja wyraźnie zaznaczone jest „Jacet in Cœmetério novo ad Origentem” – leżąc na cmentarzu w kierunku wschodnim. Następne akty także mówią o nowym cmentarzu w kierunku Siedlec.
To są moje przypuszczenia, ale takie wnioski można wyciągnąć przeglądając akta metrykalne urodzeń, małżeństw i zgonów naszych przodków z parafii Pajęczno. Akta metrykalne są dostępne i można je swobodnie przeglądać.Attachments:
